Copyright 2019 - Udruga za ruski jezik i kulturu - Общество русского языка и культуры - Societo pri la rusa lingvo kaj kulturo

KUN EKZEMPLO DE ZAGREB

RESUMO

Sciencaj kampoj de koncerna temo de ĉi-tiu laboraĵo plejparte rilatas al urba sociologio kaj socia ekologio. Intenco estas fari bazon por prezentaĵo de prelego sub titolo "Sana urbo laŭmezure de la homo" enkadre de Sanmarineca Universitata Sesio - SUS 34 de Akademio Internacia de la Sciencoj - AIS San Marino en Varsovio ekde 10-a ĝis la 15-a de septembro 2017. Tio estas sintezo de ideoj de movado iniciita de Monda organizo pri sano "Sana urbo" (en la jaro 1987 Zagreb ekestis kun kerna grupo de eŭropaj urboj - Londono, Kopenhago, Vieno, Munkeno, Milano, membro de ĉi-tiu movado kaj projekto), kaj konsideradoj el libro de konata kroata kaj eksjugoslavia sociologo profesoro Rudi Supek, titolitan "Urbo laŭmezure de la homo" (kun subtitolo "El vidpunkto de kultura antropologio") eldonita en la jaro 1987. Temas pri gravaj okazoj kiel 30-jariĝoj. Prelego estas samtempe memoroj al meritaj protagonistoj de koncernaj movado kaj libro kun ĝia aŭtoro. Koncernaj eventoj nun estas jam historio, sed kun aktualaj rerigardoj al nunaj stato, celoj kaj perspektivoj je la niveloj de pluraj aspektoj en Zagreb kaj Kroatio (enkadre de la projekto Zagreb “Sana urbo” kaj de Kroata reto de sanaj urboj). Je la mezo de atenteco estas precipe trafiko kaj inkluziviĝo de tiel nomataj marĝenaj, aŭ riskaj aŭ vundeblaj grupoj (invalidoj, maljunaj personoj, infanoj) en urba vivo, spaco kaj trafiko kun mezuroj de socia integrado kaj urba politiko. En laboraĵo estas uzitaj certa nombro da temfontoj.


ENKONDUKO

Intenco de ĉi-tiu laboraĵo estas kunligi ideojn kaj paradigmojn de:

  • Movado kaj projekto „Sana urbo“ – celoj kaj praktiko, precipe kun ĝia celo pri alirebleco al konstruaĵoj kaj trafiko por marĝenaj (riskaj, vundeblaj) grupoj (invalidoj, maljunaj, infanoj kaj aliaj) – ekzemplo de urbo Zagreb
  • Ideo kaj detaloj pri „urbo laŭmezure de la homo“ el enhavo de samtitolita libro de profesoro pri sociologio Rudi Supek kun akcento al humanizado de urba spaco kaj trafiko kaj prezenti certan nombron da aliaj ideoj kaj konceptoj el literaturo

 
BAZAJ KARAKERIZOJ DE MOVADO KAJ PROJEKTO „SANA URBO“

Mallonga enrigardo en historio de ideo de „Sana urbo“ je ekzemplo de Zagreb

Fondigo de movado kaj projekto „Sana urbo“ komenciĝis en internacia konferenco de Monda ogranizo pri sano en la jaro 1984 en Toronto. En Kopenhago en 1986 estis fondita Regiona oficejo por Eŭropo. Zagreb aliĝis al koncerna organizo en 1987 kaj fariĝis membro kun 35 tn. kerna grupo de eŭropaj urboj. En la jaro 1988 okazis unua konferenco, kaj en 2008 dua Internacia konferenco de sanaj urboj en kadro de eŭropa oficejo.

Akcento en ekspozado de ideo kaj paradigmo de movado „Sana urbo“

Grave estas kion faras paradigmon kaj celojn de movado „Sana urbo“. Kiel bonan ekzemplon oni povas akcenti ĉefajn celojn el deklaracio pri „Sana urba trafika politiko“ aprobitan al Eŭropa simpozio en Stockholm en la jaro 1990. Tio estas:

  • kvalita publika trafiko kiel supozo por vivo de ĉiu urbo bezonanta trafikon per kiu malpliiĝas bezonon por uzado de personaj veturiloj, malpliiĝas trafikajn tumultojn, malpurigadon de environo kaj environajn konsekvencojn reduktas al minimumo, respektante difinitajn normojn kaj teknikojn,
  • „sana trafika politiko“ kiun oni bezonas realigadi en „Sana urbo“ ne estas nur promovado de ĝenerala vivkvalito kaj kontentigo de trafikaj bezonoj por ĉiuj loĝantoj kun malkapableco, sed inkluzivas ilin ĉiujn en planadon kaj formuladon de koncernaj sistemoj,
  • konstruado de sufiĉe larĝaj vojoj por biciklistoj kaj piedirantoj (kaj uzado de infanĉaretoj kaj sidĉaretoj).

En Konferenco de neregistaraj organizoj pri transporto okazinta en Prago en la jaro 1991 en aprobita deklaracio estas elstarite promovado de veturado per biciklo kaj piede en celo ke tio en trafika planado ekestu dominaj manieroj de movado kaj dediĉado al personoj kun invalideco.

En kadro de celoj de Eŭropa movado „Sana urbo“ estis inkludita ankaŭ celoj kaj klopodoj por pli konzekvenca kaj pli rapida apliko de strategio „Sano por ĉiuj ĝis la jaro 2000“* en realigado de Monda organizo pri sano, kaj tio plu oni konkretigas en unuopaj landoj. Kiel plej grave estas akcenti sekvontajn celojn:

  • eliminado de ĉiuj fizikaj kaj sociaj barieroj kaj kreado de ekonomiaj eblecoj por tiuj taskoj pro pli normala inkluziviĝo de invalidoj kaj maljunaj personoj en urba medio,
  • certigado de vivstilo bazita sur komuneco kaj solidareco kaj ankaŭ aktivismo de ĉiu civitano por ke oni promovu siajn, kiel ankaŭ de aliaj, fizikan kaj mentalan sanon kaj socian bonfarton, samtempe kun ebleco de pluraj kontaktoj-komunikacioj, inkluzive en tio reprezentantojn de marĝenaj grupoj.

Krom akcentitaj celoj estas bezonate pro kreado sukcesa paradigmo kaj realigado de tiu projekto kaj movado, dediĉi sin ankaŭ al aliaj aspektoj. Tio estas trafika kaj sana edukado, prevento de trafikaj akcidentoj, promovado de pli silentaj kaj pli sekuraj veturiloj, precipe al elektra kaj gasa movofortoj (motoroj), malpliigo de rapidecoj kaj ĝis limigadoj en urba areo kaj konstruado de trafikvojoj.

*En la 2012 komenciĝis realigado de strategio „Sano por ĉiuj ĝis la jaro 2020“.

Por Urbo Zagreb estis realigita en oktobro 2001. Plenumita proceduro RAP (Rapid Appraisal to Assess Community Health Needs – Rapida Pritakso al sanaj bezonoj en komunumo) surbaze kiujn estis determinitaj kvin prioritataj areoj de aktivecoj. Prioritataj areoj en plenumado de projektaj celoj estas:

  1. senlaboreco (ekonomia kaj sociala malcerteco de civitanoj),
  2. antaŭenigado de kvalito de homa environo/medio (trafiko, rubaĵo, akvoprovizado, kanalizacio, aero),
  3. fortigado de pozitivaj sociaj valoraĵoj (sociala reto kun akcento al zorgado pri maljunaj samcivitanoj),
  4. egaligado de eblecoj por personoj kun invalideco kaj minoritataj komunumoj, kaj
  5. fortigo kaj subteno de familio.

Bazaj dokumentoj de kompetenta oficejo en kadro de stato kaj disvolviĝo de sano estas:

  1. Plano por disvolviĝo de sano de Urbo Zagreb, Zagreb, 2004.
  2. Urba bildo de sano, Instrua instituto por publika sano d-ro Andrija Štampar, Zagreb, 2014.
  3. Urba bildo de sano - kvantaj indikiloj, Zagreb - Projekto „Sana urbo“.

Realigado de celoj kaj organizado de projekto „Sana urbo“ kaj asocioj

Por senpera realigado de celoj en kadro de Projekto Zagreb – Sana urbo estas kompetenta Urba oficejo pri sanservo, estrino de la Projekto Jasna Tucak, dipl. inĝ. kun kiu mi retpoŝte kontaktis. Poste projekto „Sana urbo“ aperis sub nomo „Sana urbo“/“Sana departemento“. Je la nivelo de Respubliko Kroatio ekzistas asocio Kroata reto de sanaj urboj kiel neregistara organizo ekde la jaro 1992. Nun pri koncerna reto zorgas kunordiganto eksterorda profesorino dr. sc. Selma Šogorić, kiu estas en koncerna funkcio ekde la jaro 2016, kiam mortis prof. dr-o Slobodan Lang, longjara funkciulo en koncerna urba oficejo kaj iniciinto de aliĝo de Zagreb al koncerna movado kaj projekto. En la jaro 1991 mi interparolis kun d-ro Lang, kaj kontaktis kun prim. d-ro Berislav Skupnjak, unu el gravaj personoj por koncerna projekto.

Kroata reto de sanaj urboj ampleksas 21 sanajn sekvontajn urbojn kiuj havas statuson de la membro de Reto: Biograd na moru, Čazma, Dubrovnik, Gospić, Karlovac, Koprivnica, Labin, Metković, Opatija, Osijek, Poreč, Pula, Rab, Rijeka, Slatina, Split, Varaždin, Vinkovci, Zabok, Zadar i Zagreb.

Ĝi ampleksas 15 (de entute 20) sanajn departementojn kiuj estas membroj de koncerna Reto: Istarska, Krapinsko-zagorska, Primorsko-goranska, Dubrovačko-neretvanska, Varaždinska, Vukovarsko-srijemska, Bjelovarsko-bilogorska, Zagrebačka, Osječko-baranjska, Sisačko-moslavačka, Međimurska, Zadarska, Požeško-slavonska, Karlovačka i Koprivničko-križevačka.

(http://www.zdravi-gradovi.com.hr/home/o-mrezi/hrvatska-mreza-zdravih-gradova.aspx).

Eldiraĵoj de invalidoj (Societo pri distrofiaj laj korpaj invalidoj Zagreb)

Konstruu la mondon alireblan por ĉiuj

Helpante al niaj handikapitaj samurbanoj ni helpas al si mem

Rilato al handikapitaj personoj estas reflekto de la kulturo de unu popolo

El intevjuo en Asocio pri blindaj personoj Zagreb

Helpon mi ne serĉas mem, sed mi ĝin volonte ricevas.

 
DOKUMENTOJ POR PERSONOJ KUN INVALIDECO

Dokumentoj en funkcio de strategio por personoj kun invalideco

Zagreba strategio de egaligado de eblecoj por personoj kun invalideco en periodo de 2011 ĝis 2015 kaj Zagreba strategio de egaligado de eblecoj por personoj kun invalideco en periodo de 2016 ĝis 2020 .

Nacia strategio de egaligado de eblecoj por personoj kun invalideco en periodo 2007-2015, kaj  

Nacia strategio de egaligado de eblecoj por personoj kun invalideco de 2017 ĝis 2020 jaro.

Ekzistas pluraj dokumentoj je internaciaj (monda) niveloj de Unuiĝintaj Nacioj kaj Eŭropa Unio (Eŭropa Konsilio) kiel estas strategioj, deklaracioj, konvencioj, normigataj reguloj kaj aktivecaj planoj, kaj ankoraŭ naciaj leĝoj kaj aliaj priskriboj.

Zagreba strategio – celoj kaj prioritatoj en realigado

Zagreba strategio en realigado de celoj kaj prioritatoj enhavas konformajn mezurojn. Celoj kaj prioritatoj diferenciĝas en sia enhavo por ampleksataj Areoj de aktivecoj:

  1. Familio kaj vivo en komunumo
  2. Eduko kaj klerigo
  3. Sana protekto
  4. Sociala protekto
  5. Loĝado, movebleco kaj alirebleco
  6. Profesia rehabilitigo, laborigo kaj laboro
  7. Jura protekto kaj protekto de perforto kaj molestado
  8. Informado, komunikada kaj leviĝo de nivelo de konscienco
  9. Partoprenado en kultura vivo
  10. Partoprenado en politika kaj publika vivoj
  11. Esploro kaj disvolviĝo kaj internacia kunlaboro
  12. Rilaksado, distro kaj sporto
  13. Civila societo

Por senpera realigado de celoj kaj prioritatoj en areo de zorgo por invalidoj kaj maljunaj personoj estas devigata Urba oficejo pri sociala protekto kaj personoj kun invalideco. Pri atingitaj rezultoj en realigado de Strategio kaj aliaj dokumentoj, leĝoj kaj priskriboj kompetentaj servejoj (oficejoj) de Urbo Zagreb raportas Urban asembleon, kaj tio estas ankaŭ objekto de aprobo de apartaj decidoj kaj rekomendoj.

Ekzemplo de tia raportado estas Raporto pri realigado de mezuroj kaj aktivecoj por la 2015 el Zagreba strategio de egaligado de eblecoj por personoj kun invalideco en periodo de 2011 ĝis 2015, kaj atingebla rete:

http://web.zagreb.hr/Sjednice/2013/sjednice_skupstine_2013.nsf/0/C1257B79004AC468C1257F6800263712/$FILE/02%20Izvje%C5%A1%C4%87e.pdf .

Problemo de alirebleco por personoj kun invalideco

Por problemo de alirebleco al diversaj konstruaĵoj kaj teknikaj rimedoj estas ligitaj kun validaj priskriboj en Respubliko Kroatio laŭaspekte de solvoj de barieroj por movado de unuopaj grupoj. Tio estas sekvontaj priskriboj:

Leĝo pri konstruado, Regularo pri certigo de alirebleco de konstruaĵoj al personoj kun invalideco kaj malpliigita movebleco kaj Regularo pri projektoj bezonataj por certigo de alirebleco de konstruaĵoj al personoj kun invalideco kaj malpliigita movebleco.

Aldone: En Kroatio jam en la jaro 1974 okazis simpozio pri problemoj de invalidoj en senco de iliaj barieroj en movado kaj en la jaro 1977 estis eldonitaj materialoj (referatoj, diskutoj kaj skizoj) sub titolo „Arkitekturaj barieroj“. Solvoj el ĉi-tiu libro estis poste bazo por farado de unua priskribo pri eliminado de arkitektura-urbanismaj barieroj.

Kompetenta tiama Urba oficejo pri sanservo, laboro, sociala protekto kaj defendantoj faris „Gvidlibro-n tra Urbo Zagreb por personoj kun invalideco“, eldonita en marto 2007, kiu enhavas plurajn detalojn pri ĉiuj gravaj institucioj kaj publikaj edificoj en kiuj estas situataj difinitaj servejoj, kaj pritaksojn pri alierebleco por bezonoj de rulseĝo ĉiun de objektoj laŭ difinitaj gradoj, kaj informojn pri publika trafiko (tramo, aŭtobuso) kaj aliajn utilajn informojn atingeblaj rete: http://www.zagreb.hr/UserDocsImages/arhiva/prelom_vodic_invalidi.pdf .

Esploroj pri problemaro de personoj kun invalideco en Zagreb

Por bezonoj de realigado de Zagreba strategio estis realigita esploro de Instituto pri sociaj esploroj Ivo Pilar en la jaroj 2015/2016 kiuj estas enhavitaj en studo/libro de Marko Marinić kaj Stanko Rihtar sub titolo „Vivi kun invalideco en urba medio“ kaj kun subtitolo „Analizo de vivkvalito de personoj kun invalideco en Urbo Zagreb“, 2016. En libro estas prezentitaj rezultatoj de esploroj en formoj de interparolo kiel fokuso-grupo kun reprezentantoj de invalidaj societoj/asocioj kaj enketo (entute 684 respondantoj).

Datumoj pri nombro da loĝantoj, invalidoj, maljunaj personoj kaj infanoj:

En urbo Zagreb kun 790.017 loĝantoj estis en la jaro 2015 90.853 personojn kun invalideco, aŭ 11,5%, laŭ popolnombrado estis maljunajn personojn de 65 kaj pli da jaroj 136.770, aŭ 17,3% kaj infanojn de 0 al 14 jaroj 116.059, aŭ 14,7% da loĝantaro.

Rezultoj de esploroj surbaze de interparolo en fokuso-grupo kaj enketo estas ĉi-tiaj:

  • en interparolo en kadro de fokuso-grupo reprezentantoj de invalidaj societoj/asocioj montris al problemoj en areoj de zorgo kaj vivo en komunumo, klerigado, dungado, edukado pri malfacilaĵoj, eblecoj kaj rajtoj, financado kaj asocioj, kultura vivo, sportaj aktivecoj kaj politika inkluziviĝo kaj rilatoj inter urbo kaj movebleco. En lasta kazo estis akcentitaj plibonigoj en publika transporto per enkondukado de malaltplankaj/basplankaj veturiloj, sed estas bezonate realigi ankaŭ niveladon de haltejoj por ke aliro en veturilojn estu nemalhelpata por personoj kun invalideco kaj aliaj grupoj kun malfacilaĵoj en movado.
  • en enketo sekvas respondoj al demando pri malfacilaĵoj kun invalideco – plej facile estas por surduloj, plej malfacile por blinduloj, kaj inter ĉi-tiuj grupoj estas malfacile moveblaj personoj. Demando pri kontenteco pri uzado de publikaj objektoj kiel eblecojn de alirebleco, libera kaj sekura movado (publika transporto, sonaj semaforoj, deklivaj alirejoj ktp.) en gradoj de respondoj estas ĉi-tiaj:

         PROCENTOJ LAŬ GRADOJ DE KONTENTECO

Grado de (ne)kontenteco

en respondoj de pridemanditaj

Movebleco

Difektoj de -

Entute

facila

malf.

aŭdado

vidado

Entute (mi estas) nekontenta

13,0

18,8

6,7

11,0

12,0

Ĉefe nekontenta

15,6

18,8

26,1

16,3

19,2

Nek kontenta nek nekontenta

25,0

22,5

23,3

23,8

23,8

Ĉefe nekontenta

25,0

18,1

26,1

25,6

24,0

Entute nekontenta

5,7

7,2

6,1

7,6

6,6

Sen respondo

15,6

14,5

11,7

15,7

14,4

Averaĝa pritakso (1-5)

2,94

2,72

2,98

3,02

2,93

Estas nur 30,6% kontentaj, sed 31,2% nekontentaj, kaj krom tio 38,2% indiferentaj kaj pridemanditaj sen respondo. Averaĝaj pritaksoj de alirebelco de publikaj objektoj estas kiel sekvas: totala averaĝo 2,93; malfacile moveblaj personoj 2,72 kaj blinduloj 3,02 (p. 60).

Aldone: En magistra disertacio sub titolo „Socio-ekologiaj aspektoj de trafiko kaj pozicio de marĝenaj grupoj“ (kun subtitolo „Ekzemplo de Zagreb“) en enketo por invalidoj (kun 305 pridemanditaj) plenumitaj en la jaro 1991, estis simila demando pri kontenteco kun solvoj en urbaj spaco kaj trafiko (alirebleco en konstruaĵoj, piediraj transiroj, adapteco de funkciado de semaforoj) al kiu respondis 303 pridemanditoj (100,0% en ĉi-tiu kazo). Respondoj estis: a) entute kontenta 3,6%, b) kontenta 10,6%, c) sen opinio aŭ unupatre kontenta-nekontenta 30,7%, d) nekontenta 33,0% kaj e) entute nekontenta 22,1%. Tio signifas ke totala nombro da kontentaj estis 14,2%, pli ol duoble malpli procente ol en enketo el 2015/2016, sed ankaŭ 55,1% nekontentaj, iom malpli ol duoble pli procente ol en enketo el la jaroj 2015/2016, kaj 30,7% indiferentaj kaj demanditoj sen opinio (p. 104). Tio estas normale espektataj reagoj en opinioj kaj pritaksoj en periodo de preskaŭ du dekjaroj, ĉar en ĉi-tiu periodo en Zagreb pro pli grandaj ŝanĝoj en kvalito de konstruaj kaj trafikaj solvoj en urbo, tio estis reflekto ankaŭ al ilia percepto.

Sub areo de aktiveco 6. Loĝado, movebleco kaj alirebleco en zagreba kaj nacia strategioj   akcentas sekvontajn adaptigojn en trafiko:

Laŭ Zagreba strategio en Zagreb urba transporto (ZET) ampleksas 142 malaltplankajn /basplankajn tramojn (kio estas 48% de totala nombro) kaj 385 aŭtobusojn (kio estas 83% de totala nombro de „solaj“ kaj „artikaj“ veturiloj). ZET disponas kun rimedoj de komunikacio kaj ankoraŭ ZET disponas kun 13 specialaj veturiloj por transporto de personoj kun invalideco, kaj centroj por edukado kaj klerigado ankoraŭ kun 8 veturiloj.

Laŭ Nacia strategio fervoja transporto en Kroatio (HŽ) disponas kun 24 basplankaj motoraj trajnoj ekipitaj kun rimedoj de komunikado kaj ankoraŭ kun 3 klasikaj vagonoj adaptitaj por transporto de personoj kun invalideco. En fervoja transporto unuparte ekzistas en fervojaj stacidomoj rimedoj de komunikado (kiel informaj monitoroj kaj induktaj nodoj). Sur ŝipoj plejparte ekzistas deklivaj alirejoj kaj sanitaraj spacoj por bezonoj de personoj kun invalideco.


PROBLEMOJ DE MALJUNAJ PERSONOJ

Kompetenta Urba oficejo pri sociala politiko kaj personoj kun invalideco rete eldonis „Gvidlibro-n por maljunaj civitanoj de Urbo Zagreb“, kvara ŝanĝita kaj aldonigita eldono, en la jaro 2013, kaj enhavas trarigardon de rajtoj de maljunaj personoj laŭdemande de sociala zorgo, sana protekto kaj pensia asekurado, pli oftaj malsanoj kaj ŝanĝoj ĉe maljuna populacio, rajtoj al uzado de difinitaj servoj en kulturo, sporto kaj aliaj aktivecoj, domoj pri maljunaj kaj senfortaj personoj, informoj pri publika trafiko (reto kaj linioj – tramo, aŭtobuso) kaj aliajn utilajn informojn interrere atingeblajn:

http://www.zagreb.hr/UserDocsImages/arhiva/2013.%20Vodi%C4%8D%20za%20web%201.pdf


BAZAJ IDEOJ KAJ PARADIGMO EL LIBRO „URBO LAŬMEZURE DE LA HOMO – KUN VIDPUNKTO DE KULTURA ANTROPOLOGIO“

Rudi Supek: Grad po mjeri čovjeka – S gledišta kulturne antropologije, Zagreb, 1987. – Supek estis profesoro en Departemento pri sociologio de Filozofia fakultato de Universitato en Zagreb

  • Nova urba politiko kiel ĉefa karakterizo de urboj kiu ŝanĝiĝas/-is siajn aspektojn, placoj kaj strato por kunestado de la homoj-urbanoj, afirmigo de historiaj centroj kaj restaŭradoj de malnovaj kvartaloj, plibonigo de komunikado inter homoj ktp. Estas grave ĉefan rolon doni al piedirantoj, larĝigi piedirantajn zonojn, krei spacon por ekkoni aliajn homojn kaj najbarecon kaj bonnajbarecajn rilatojn
  • Solvi problemom de bazaj funkcioj en urbanizmo – moviĝi, loĝi, labori kaj distriĝi, per kreado de konvenaj zonoj kaj proceduro de zonado en urboj laŭ bezonoj de homo
  • Eksistas ĉeestantaj kaj estas bezonate krei dimenziojn de temporaleco, nuna kun rapidigita tempo(raleco) en centro al malrapidigita tempo(raleco) sur periferio de urbo kiun oni povas ŝanĝi al inversa karakterizo – malrapidigita temporaleco kun elementoj de libera tempo, intima komunikado kaj najbareco en centro kaj rapidigita temporaleco sur periferio. Estas necese starigadi tiel nomatajn trafikajn enklavojn por motorizita trafiko ekster centro kaj pli da spacoj por aŭtomobiloj kaj aliaj veturiloj sur periferio kiel kontraŭeco al City kiel negoca centra al koncepto de Anti-City

Por urbo ankaŭ gravaj estas specifaj grupoj kiel estas: infanoj, junaj, virinoj, needziĝinitaj personoj kaj maljunaj personoj. Ekzemple, virinoj zorgas kaj gardas infanojn kaj dezireble estas realigi eblecojn de urba spaco kaj trafiko por kontroli infanojn de virinoj kaj maljunaj personoj kiuj ebligas kontinuecon en komuna vivo, ĉar ili estas plejparte ĉeestantaj sur stratoj, parkoj ktp.


REKOMENDOJ EL LITERATURO LIGITAJ KUN KONCERNAJ TEMOJ

Kelkaj libroj konvenaj en uzado por koncernaj temoj:

  1. Ognjen Čaldarović: Suvremeno društvo i urbanizacija, (Moderna societo kaj urbanizado) Zagreb, 1987.
  2. Miomir Jovanović: Saobraćaj u metropolama - Mesto i uloga gradskog saobraćaja u životu velikih urbanih celina, (Trafiko en metropoloj – Loko kaj rolo de urba trafiko en vivo de grandaj urbaj tutecoj), Beograd, 1987.
  3. Slavko Dakić – Ivan Rogić – Zorislav Perković – Andreja Stojković: Urbana drama Donjeg grada – Sociološka studija, (Urba dramo de Malsupra urbo – Sociologia studo), Zagreb, 1989.
  4. Zvonimir Bauer: Razvoj i planiranje prometa u gradovima, (Disvolviĝo kaj planado de trafiko en urboj) - (doktora disertacio preparata por eldonado kiel libro), Zagreb, 1989.
  5. Jasna Golubić: Zagreb moj – Humaniziranje prometa u Gradu Zagrebu, (Zagreb mia – Humanizado de trafiko en Urbo Zagreb), Zagreb, 1990.
  6. Zlatko Hinšt: Socio-ekološki aspekti prometa i položaj marginalnih grupa – Primjer Zagreba, magistarski rad, (Socio-ekologiaj aspektoj de trafiko kaj pozicio de marĝenaj grupoj – Ekzemplo de Zagreb) – (magistra disertacio), Filozofski fakultet Sveučilišta u Zagrebu, 1993.

Grava estas raporto pri medio/environo el la jaro 1987 de eksa prezidantino de norvega registaro, ankaŭ funkciulo de Organizo de Unuiĝintaj Nacioj, Gro Harlem Brundtland.


KONKLUDO

El antaŭaj konsideradoj estas klare ke sintezo de ideoj kaj paradigmoj inter projekto “Sana urbo” kaj libro “Urbo laŭmezure de la homo” estas ne nur eblaj, eĉ tre bonaj. Ili ambaŭ estas ligita kun grupoj kiuj povas agadi je realigado de komunaj celoj. Projekto “Sana urbo” gravan rolon donas al invalidoj kaj eliminado de barieroj kaj subtenas publikan trafikon. En kadre de libro “Urbo laŭmezure de la homo” estas grava rolo de maljunaj homoj, infanoj kaj virinoj, kaj ekzistas ebleco por komune solvadi problemojn. Ankaŭ ekzistas bonaj proponoj en kelkaj aliaj libroj, ekzemple ĝenerale kiel estas humanizado de trafiko en urbo Zagreb, precipe trankviligo de trafiko kun limigado de rapidecoj kaj reĝimo de movado de veturiloj kaj alidestinado el urbaj spacoj por veturado kaj parkado al spacoj por biciklistoj kaj piediranoj.