Copyright 2019 - Udruga za ruski jezik i kulturu - Общество русского языка и культуры - Societo pri la rusa lingvo kaj kulturo

Kio okazas kun humanismo hodiaŭ, kiam skribanta ĉi tion*, mi aŭdas pri hommasakro sur insularo Bali? Kio okazas kun humanismo hodiaŭ, dum muroj de mia domo estas ĉiutage ŝprucigantaj per homa sango, de sur gazetaj fotografioj kaj televidaj reportaĵoj el la Proksima Oriento, aŭ el Usono, kie unu homido per monoklopafilo mortigas samurbanojn unu po unu?

Humanistoj de pasintaj jarcentoj similas pupojn, kiujn soldatoj trapikas per bajonetoj, ekzercante mortigi homon.  Kion ajn humanistoj skribas aŭ faras, iu, malantaŭ ilia dorso kaŝstaranta, fiulo ("predatoro") ĉion fizike kaj mense forblovas. Ivan Supek dediĉis ĉiun sian vivon al disvastigado de humanismo, sed estus tre interese aŭdi de tiu elstara kroatia akademiano** kia estas bilanco de liaj penoj? Mi ne povas kredi je iu ajn humanisma paŝo antaŭen dum de sur ĉiuj flankoj homecan homon minacas fiulo ("predatoro"), sendepende de tio ĉu temas pri financa spekulanto, ŝtelanto, politika aŭ biznesa malamiko, murdanto.

Unu el bazaj postulatoj de humanismo estas ke humanisto devas esti edukita, sed kiel homo povas esti edukita de eduksistemo kiu mem estas nehomeca? Ivan Supek dum unu el siaj prelegoj, kiel juna universitata profesoro, diris proksimume jenon: "Estas tragike ke mi kiel profesoro pri fiziko devas konvinkadi miajn studentojn ke nenio, kion ili lernis en mezlernejo pri fiziko, taŭgas por fiziko pri kiu mi ilin instruas. Anstataŭ lerni en mezlernejo pri leĝoj de meĥanika fiziko, kiujn se ili ne scias ili ricevas malbonajn notojn kaj estas marĝenigataj, oni devus esti instruataj pri kulturo de la civilizo, en ili devus esti evoluataj revo kaj imago, ĉar tio pri kio mi al ili prelegos ili povas en reala vivo nek vidi nek pripalpi." Ankoraŭ pli drasta ekzemplo estas kiam unu fiera profesoro postulis de sia studento respondi kiom da tunoj de tritiko estis rikoltita en Slavonio*** en jaro 1957? Studento pri tio ne scianta, malsukcesas ekzamenon. Sensencaĵo!

Homo estas de eduksistemo humiligata, kaj post kiam li ĝin, finedukita, forlasas, li prenas sian postenon en socio, kaj tie oni povas rimarki ĝangalon de nehomecaj agoj far de ŝtataj aŭ korporaciaj oficistoj, kiuj antaŭ samcivitanoj, al kiuj ili devus servi, staras kvazaŭ dioj, humiligante ilin aŭ konfuzigante per arego da leĝoj kaj reguloj!

Per ĉi tio mi volas diri ke pensi humanismon hodiaŭ estas nek facile nek simple. Iamaj difinoj de humanismo ne plu konvenas por nuna realeco, nek prenante ilin kiel la elirpunktojn oni plu povas ion ajn fari! Laŭ mi, humanismo senaga estas nura katalizilo por starigo kaj disvastigado de kontraŭhumanismo. Sen baza humanisma pensa strukturo, sen vizio pri vico de ĉi-jarcentaj eventoj, sen vizio pri tio kien nin kondukas la scienco, sen vizio pri tio kien nin direktigas la evolucio, konsciante la eksponencialan multobligon de ŝanĝoj, humanismo restas sur marĝeno de aktualaj eventoj, ĝi restas en parametroj de humanisamj ideoj de pasintaj jarcentoj, kio estas nesufiĉa, eĉ erara. Nova tempo bezonas novan bazan humanisman pensan strukturon, kaj mi tion vidas kiel ampleksan kaj profundan revizion de niaj konvinkoj kaj mondrigardoj devenintaj el la pasintaj jarcentoj.

Ĝis kiam humanistoj ne komprenos pozicion de kontraŭhumanistoj kaj ne ekkonos mensajn meĥanismojn kaŭzantajn kontraŭhumanisman sinkonduton, sur nivelo kaj persona kaj socia, ne eblas sukcesa humanisma agado.

Rimarkoj de redaktanto:

*    La artikolo estas skribita en jaro 2003
**  Kroatia akademiano-humanisto Ivan Supek mortis en jaro 2007
*** Slavonio estas regiono en orienta Kroatio

Fotografaĵo: http://www.pagpress.com/novosti/865-geza-zake-i-qfilozofija-ishoditaq-ovjeanstvo-se-integrira-u-globalni-organizam.html