Copyright 2019 - Udruga za ruski jezik i kulturu - Общество русского языка и культуры - Societo pri la rusa lingvo kaj kulturo

Ekzistas ekzemploj, ke homoj forkaptitaj en la infaneco de rabobestoj kaj inter ili edukitaj, sciis fari nenion pli ol sovaĝaj bestoj, eĉ per la lango, mano kaj piedo ne. Por fariĝi homo, la infano bezonas esti edukata de la homoj. La gepatroj devas ŝati la infanon pli ol arĝenton, oron, perlojn kaj gemojn kaj zorgi pri ĝi jam antaŭ ĝia naskiĝo.

Dum la gravedeco la patrinoj devas evitadi troan manĝadon, trinkadon aŭ male festadon, ankaŭ falojn, fleksiĝojn, rapidajn ekstarojn aŭ mispaŝon, ĉar ĉio ĉi povas difekti ilian frukton, kiu estas estaĵo tre delikata. Ankaŭ kolerado, ekscitiĝado aŭ tristado estas tre malutilaj. Per subita ektimo povas la patrino eĉ mortigi aŭ grave difekti la feton.

Post kiam la infano naskiĝas, la gepatroj krom priflegado de la delikata korpeto per varmo kaj mola kuŝo, devas havigi al la infano ankaŭ taŭgan nutraĵon. Ĉiu patrino mem estu patrino, mamnutranta sian bebon per sia propra patrina lakto kaj ne fordonu ĝin al la zorgo de fremda virino. Tiu miskutimo de kelkaj damoj estas kontraŭ la naturo, ĉar aliaj animaloj tion neniam faras, ĝi malutilas al la infanoj, kiuj jam alkutimiĝis al la nutrado per la patrina sango, kaj la damoj, anstataŭ konservi sian belecon kaj sanon, forigas ilin de si, ĉar mamnutrataj infanoj estas kuracistoj de siaj patrinoj, elsuĉante kun la lakto ankaŭ diversajn malsanojn kaj malsanigajn malsekaĵojn. Patrino, kiu ŝatas pli multe dorloti hundon ol sian bebon, eĉ ne estas vera patrino.

Post kelka tempo eblas lernigi infanojn manĝi ankaŭ aliajn manĝojn, komence similajn al la lakto (molajn, dolĉajn, nutrajn), sed estas tre malutile alkutimigi ilin al medikamentoj. Tiaj homoj, dependigitaj jam de la infaneco al medikamentoj, neniam atingas perfektan forton, ili estas feblaj, malsanemaj, tusemaj, salivemaj, palaj kaj malgrasaj, ili kutime tro frue mortas. Tial, gepatroj, se vi estas prudentaj, gardu infanojn antaŭ kuraciloj kiel antaŭ venenoj, dum ili efektive estas nepre necesaj, simile evitu manĝojn varmegajn, spicitajn kaj tro salitajn, ankaŭ vinon, brandon ktp.

Ankaŭ alimaniere necesas gardi la sanon de la beboj. Ilia korpo estas delikata, la ostoj molaj, la vejnoj malfortikaj, ĉio ankoraŭ nematura. Prenante la infanon sur la brakojn, levante, balancante kaj remetante ĝin, singarde ĉion faru, por ke per mallerta klinado, ŝovado aŭ elfalo ne okazu rompiĝo de ia membro kaj pro tio kripliĝo, surdiĝo aŭ blindiĝo. La infano estas juvelo pli valora ol oro, sed pli fragila ol vitro.

Por la infano estas nepre necesa ĉiutaga moviĝado kaj korpa ekzercado. Ju pli la infano kuras kaj laboras, des pli ĝi dormas, digestas, kreskas kaj fortigas sian spiriton. Nur gardu infanojn kontraŭ vundoj kaj lezoj.

El la verkaro de Johano Amoso Komenio (1592-1670) kompilis kaj tradukis Miroslav Malovec
Kopirajto: Miroslav Malovec
Danko: koregan dankon al s-ro Miroslav Malovec pro disponigo de liaj tradukoj el verkaro de Komenio al nia retejo!